Vitamines

Een vitamine is een micronutriënt dat de mens nodig heeft, maar dat we niet of in onvoldoende mate zelf kunnen aanmaken.

Vitaminen zijn organische verbindingen zonder energetische waarde, die noodzakelijk zijn voor het organisme en die de mens niet of niet in voldoende hoeveelheden kan aanmaken. Ze moeten tenminste ten dele uit de voeding komen. Ze zijn in twee groepen onder te verdelen: vetoplosbare vitaminen zoals vitamine A, vitamine D, vitamine E en vitamine K en wateroplosbare vitaminen, zoals de 8 vitaminen van groep B en vitamine C.

Oorsprong van het woord vitamine

Aanvankelijk dacht men dat alle vitaminen een amine-structuur hadden, iets dat niet bleek te kloppen. De naam, die bedacht werd door Casimir Funk, is dan ook een samenstelling van het latijnse vita (leven) en amine.

Vitamine tekorten

Terwijl vitaminen in alle levende levensvormen dezelfde rol vervullen, hebben hogere organismen (zoals de mens) hun vermogen om vitamines te maken verloren. Bij gebrek aan een vitamine kunnen ziekten optreden, die te verhelpen zijn door tijdig toedienen van het ontbrekende vitamine.

De ziekten die door gebrek aan vitaminen ontstaan, heten gebreksziekten of avitaminosen. De bekendere gebreksziekten zoals beriberi en scheurbuik zijn voorbeelden van gebreksziekten die optreden bij ernstige gebreken aan vitamine B1 en vitamine C. Geringe tekorten van vitaminen kunnen ook mildere klachten veroorzaken. 
Een gebrek aan vitaminen kan o.a. optrede door een gebrek ervan in de voeding.

Overzicht van vitamines

Herba-België zet ze voor jou op een rijtje. Klik door op de naam van de vitamine indien u meer informatie wenst over een bepaalde vitamine.

Vetoplosbare vitamines

  • Vitamine A komt voor in dierlijke (retinol) en in plantaardige (carotenoïden) vorm. De belangrijkste functie van vitamine A is dat ze het zicht verbetert.
  • Vitamine D is essentiëel voor de botvorming en kent ook een dierlijke en een plantaardige variant.
  • Vitamine E speelt een rol in rode bloedcellen en in de celwanden van weefsels in ons lichaam. Nieuw onderzoek toont aan dat Vitamine E mogelijk ook een antioxidant is en de kans op hart -en vaatziekten en kanker kan verminderen.
  • Vitamine K: Bacteriën in onze dikke darm produceren het grootste deel van de vitamine K die in ons lichaam terechtkomt. De rest halen we uit plantaardige voedingsmiddelen zoals groene bladgroenten, koolsoorten, plantaardige olie en lever.

Wateroplosbare vitamines

  • Vitamine C is een van de meest bekende vitamines, deze kan niet door het lichaam gemaakt worden en moet dus op één of andere manier ingenomen worden. Vitamine C speelt een rol in ons imuunsysteem en bij het maken van enkele hormonen.
  • Vitamine B1, ook gekend als thiamine, is een onontbeerlijk coënzym voor meer dan 20 enzymen. Thiamine is essentieel voor het energie- en vooral het koolhydraatmetabolisme.
  • Vitamine B2 ofwel riboflavine speelt een rol bij de afbraak van proteïnen, aminozuren, vetzuren en koolhydraten. Vitamine B2 is ook nodig voor het gezond houden van haar en huid.
  • Vitamine B3 kent 2 vormen nicotinezuur en nicotinamide. Deze spelen een rol in de werking van het zenuwstelsel.
  • Vitamine B5 ofwel Pantotheenzuur speelt een rol in de afbraak van koolhydraten, vetten en sommige aminozuren.
  • Vitamine B6 komt onder verschillende vormen voor in onder andere vlees, vis en ei.
  • Vitamine B8 of biotine is nodig bij het omzetten van aminozuren en vetzuren.
  • Vitamine B11 of foliumzuur: Folaat is de algemene benaming voor verbindingen waarvan de nutritionele eigenschappen verwant zijn aan die van foliumzuur
  • Vitamine B12 is betrokken bij het aanmaken van ons erfelijk materiaal.